Militaire uitzendervaringen overwegend positief

Uit grootschalig vragenlijstonderzoek onder 1.561 veteranen die zijn uitgezonden tijdens oorlogs- en vredesoperaties blijkt dat de meerderheid hun uitzendervaringen positief waardeert, ondanks de confrontatie met oorlog en geweld. Een positieve terugblik op de missie is aantoonbaar bevorderlijk voor de geestelijke gezondheid en kwaliteit van leven op lange termijn. Ook blijkt dat wantrouwende opvattingen die als gevolg van de missie zijn ontstaan, samenhangen met ervaren dreiging tijdens de uitzending, posttraumatische stressreacties en een lagere kwaliteit van leven. Het creëren van een positief wereldbeeld blijkt een belangrijke missie na de uitzending voor een gezonde aanpassing en het vergroten van veerkracht.

Aanvullende diepte-interviews met veteranen die naar Cambodja waren uitgezonden toonden aan dat de militaire prestatie en kameraadschap in sterke mate zin gaven aan een onvoorspelbare en gevaarlijke realiteit, evenals een gevoel van voldoening over wat ze hadden bereikt. De nieuwe ervaringen leverden persoonlijke winst op voor hun carrière en huidige leven. Daarentegen hadden geïnterviewde veteranen met stressreacties meer moeite om hun ervaringen in perspectief te plaatsen. De realiteit in Cambodja had hun oorspronkelijke wereldbeeld aangetast.

Er zou meer bewustwording moeten worden gegenereerd over de positieve consequenties van militaire uitzending voor veteranen om sociale waardering en een genuanceerde beeldvorming te bevorderen bij een breder publiek. Beleidsmakers en professionals in de zorg zouden positieve psychologische aspecten moeten benadrukken in aanvulling op mogelijke negatieve gevolgen ter bevordering van de psychologische verwerking. Om te voorkomen dat negatieve gedachten over de uitzending overheersen en leiden tot chronische PTSS zou een positief perspectief moeten worden benadrukt in preventieve activiteiten en behandeling. In aanvulling daarop zou herstel ook gericht moeten zijn op het opbouwen van een ondersteunend netwerk in het verwerken van de negatieve impact en het zoeken naar zin.

Wantrouwende opvattingen die samenhangen met posttraumatische stress-reacties bij veteranen zijn een grote zorg voor de klinische praktijk. Het gebrek aan vertrouwen in anderen vormt een grote barriere in het zoeken naar hulp. Veteranenbeleid zou zich daarop moeten richten door middel van outreachende activiteiten, voorlichting en aanpassingen in gezondheidszorgmodellen, zoals het informeren van de eerstelijnszorg en het ontwikkelen van richtlijnen in het overwinnen van wantrouwen in contact met veteranen. Een andere consequentie van wantrouwen in anderen en de wereld is het risico van sociaal isolement. Veteranen met wantrouwende opvattingen kunnen problemen krijgen met het ontvangen van adequate emotionele steun, en daardoor een langer hersteltraject nodig hebben bij het verwerken van hun ervaringen.

Vragen en/of opmerkingen kunt u mailen aan de onderzoekster ml.schok@veteraneninstituut.nl